Blockchain là gì? Giải thích dễ hiểu cho người mới
Blockchain (công nghệ chuỗi khối) là một loại sổ cái kỹ thuật số phi tập trung, dùng để lưu trữ thông tin giao dịch trong các khối (block) được liên kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một chuỗi (chain) không thể sửa đổi. Điểm đặc biệt là dữ liệu được chia sẻ và xác nhận bởi nhiều máy tính, giúp hệ thống hoạt động minh bạch, bảo mật tuyệt đối mà không cần bên trung gian.
Giải thích dễ hiểu nhất:
Hãy hình dung Blockchain giống như một cuốn sổ ghi chép công khai, nhưng có những đặc điểm sau:
- Không thể xóa/sửa: Khi đã ghi thông tin vào, không ai có thể tẩy xóa (bất biến).
- Sao chép hàng loạt: Cuốn sổ này không nằm ở một ngân hàng hay công ty duy nhất, mà hàng ngàn bản sao được giữ bởi hàng ngàn người tham gia (phi tập trung).
- Minh bạch: Mọi người đều có thể xem nhật ký giao dịch, nhưng danh tính người giao dịch được bảo mật.
- Thêm mới liên tục: Giao dịch mới được đóng vào khối mới, liên kết với các khối cũ thành chuỗi.
3 đặc điểm cốt lõi của Blockchain:
- Tính bất biến (Immutable): Dữ liệu một khi đã ghi vào blockchain thì gần như không thể thay đổi hay chỉnh sửa.
- Phi tập trung (Decentralized): Thông tin được lưu trữ trên một mạng lưới nhiều máy tính (node) thay vì máy chủ trung tâm.
- Minh bạch (Transparent): Tất cả thành viên trong mạng lưới đều có thể kiểm tra dữ liệu.
Blockchain khác gì với Internet thông thường?
- Internet: Cho phép sao chép thông tin (ví dụ: bạn gửi một bức ảnh, cả hai đều có nó).
- Blockchain: Cho phép chuyển giao giá trị mà không thể sao chép (ví dụ: bạn gửi 1 Bitcoin, bạn không còn Bitcoin đó nữa, tránh gian lận “double-spending”).
Ứng dụng thực tế:
- Tiền điện tử (Cryptocurrency): Bitcoin, Ethereum.
- Tài chính: Chuyển tiền quốc tế nhanh hơn, phí thấp hơn.
- Chuỗi cung ứng: Theo dõi nguồn gốc hàng hóa minh bạch.
- NFT: Chứng nhận quyền sở hữu tài sản kỹ thuật số.